چهلم شهدای ما بود یا چهلم جمهوریت نظام؟

مطلبم در راه سبز

شیخ مهدی کروبی نگاه از صورت میرحسین بر نمی داشت آنگاه که از او اتمام حجت می خواست برای اینکه در کارزار انتخابات باید تا آخر بایستد و میدان را خالی نکند. موسوی ابتدا آرام به او اطمینان داد که می ماند اما وقتی کروبی اصرار و تکرار کرد، استوارتر گفت که برای ماندن به میدان آمده است. این برش کوتاهی از فیلم مناظره شیخ مهدی کروبی و میرحسین موسوی بود در شب های انتخابات که این روزها و در آستانه چهلمین روز کشته شدن خشونت آمیز شهدای جنبش معترضان، دگربار  در فضای اینترنتی به شکل گسترده ای باز انتشار یافته است.

همزمان این دو نامزد معترض نیز وفادار به همان وعده معروف مناظره آخرشان،  به وزارت کشور نامه نوشتند برای ماندن در میدان. درخواست مجوز به منظور برگزاری مراسم چهلم شهدای سی خرداد کردند اما پاسخ وزارت کشور منفی بود . با این همه اما موضع قابل پیش بینی دولت نتوانست داغداران را خانه نشین کند. بدین ترتیب پنجشنبه، هشت مرداد در بهشت زهرای ایران، هزاران ایرانی مراسم به یاد ماندنی سوگواری برای شهیدان را برگزار کردند.

مادر ندا آقاسلطان که دختر جوانش اینک نماد شهدای جنبش معترضان ایران شده است پیش از این اعلام کرده بود برای مراسم چهلم ندا بر مزار دخترش حاضر خواهد شد. همه آمده بودند تا مادر تنها به عزا ننشیند . همه آنان که ندا، صدای اعتراض خاموش شده شان توسط خشونت طلبان بود، آمده بودند تا با حضور آرام خود، فاتحه‌ای برای ندا و دیگر شهدای راه آزادی بخوانند. همه آمده بودند به جز مادر ندا که صاحب عزای واقعی این روزهای تلخ بود. جای او کسان دیگری بر مزار ندا ایستاده بودند و میدان داری می کردند. برای مردم زمان تعیین می کردند و خط و نشان می کشیدند که اگر فاتحه خوانی آنان بیشتر از پنج دقیقه طول بکشد، علاوه بر اشک جاری خودشان باید اشک گازهای فلفل و اشک آور را نیز تحمل کنند.

پییش از این یک کاربر اینترنتی که مدعی بود یکی از کارمندان رسمی صدا و سیما است در سایت خود، از دستور صریح آیت الله خامنه ای خبر داده بود که نیروهای نظامی و بسیج را از هر گونه برخورد خشونت آمیز با مردم در سطح شهر منع کرده بود. این خبر نیز به شکل وسیع در فضای اینترنتی منعکس شد و از آنجایی که رهبری دستور تعطیلی زندان کهریزک را نیز به تازگی صادر کرده بود به نظر می رسید که قرار بر مدارای بیشتر با مردم در بدنه قدرت گذارده شده است. چنانچه هاشمی شاهرودی نیز مهلت یک هفته ای برای پیگیری وضعیت زندانیان حوادث اخیر داده بود، احمدی نژاد نیز دستور اجرای رافت اسلامی برای آزادی زندانیان  داد و از سوی دیگر صدا و سیما نیز در چند برنامه مختصر، تغییر منشی کمرنگ داده بود و حتی اقدام به پخش صحنه هایی از اعتراض ایرانیان در برابر مقر سازمان ملل کرده بود.

همه این موارد در کنار هم، بر شایبه مدارای بیشتر نیروهای مسلح با معترضان غیر مسلح  دامن می زد اما همزمان آیت الله منتظری،  تعطیلی کهریزک را اغفال مردم دانست و اعلام کرد نمیتوان با تعطیلی یک بازداشتگاه، «تمام گناه را به گردن یک ساختمان» انداخت.  احزاب سیاسی نیز مهلت یک هفته ای شاهرودی را وقت کشی برای پاک کردن آثار جنایت از زندان های مخوف خوانده بودند.  خاتمی نیز خشمگین تر از همیشه نسبت به غیر استاندارد خواندن زندان کهریزک هشدار داد و جنایت را کمترین واژه در توصیف آنچه بر زندانیان در این روزها رفته بود خواند. با این همه باز مردم  با این امید که شاید یک گام عقب نشینی قدرت طلبان را در مراسم عزاداری خود شاهد باشند به بهشت زهرا آمدند. کروبی و میرحسین نیز به روال این روزهای خود، نداشتن مجوز قانونی را دلیلی برعقب نشینی از خواسته های قانونی معترضان ندیدند و با مردم  و در کنار مردم به بهشت زهرا آمدند.

اما خبری از مدارای حکومت نبود. نیروهای یگان ویژه، در جای جای بهشت زهرا مستقر بودند، عزاداران همانند همیشه کتک خودند،  دستگیر شدند، گاز اشک آور و باتوم نیز امان از عزاداران ربود اما میدان خالی نکردند و این بار بر خلاف روزهای گذشته شعارهای جدید نیز سر داده بودند: استقلال، آزادی، جمهوری ایرانی؛ به نام دین و مذهب، سی سال فقط جنایت؛ شعاری که به نظر می رسد محصول خشم مردم نسبت به حکمرانی مدعیان مسلمانی در این روزها است.  چنانچه مردم برای رساندن صدای اعتراض خود به کرات از شعارها و نشان‌های اسلامی بهره جسته بودند اما آشکارا با بی رحمی و خشونت نیروهای امنیتی و نظامی در همان حکومت اسلامی قرار گرفته اند. مردمی که موسوی را با همان شعارهای ارزشی و اسلامی اش برگزیده اند و موج بی نظیری از حضور خود پای صندوق های رای را سبب ساز شده اند این روزها در خیابان های شهر می بینند که به شعار یا حسین و الله اکبر آنها هم با وحشی گری و گلوله پاسخ می دهند و برای حضور در بهشت زهرا هم مجوز صادر نمی کنند و گاز اشک آور در صف نمازگزاران پرتاب می کند لذا در مراسم چهلم شهدای خود برای اولین بار شعاری نو را فریاد می‌زنند.

اگرچه کروبی و موسوی را به زور و خشونت از مردم جدا می کنند و اجازه حضور در بهشت زهرا را به آنها نمی دهند، اما رخدادی نو در جنبش سیاسی این روزهای ایران شکل گرفته است که برای نخستین بار به جای آنکه رهبران سیاسی مردم را به حضور در خیابان های شهر، مصلی و یا بهشت زهرا فرا بخوانند این مردم هستند که  با حضور مداوم خود، رهبران سیاسی را به دنباله روی از جنبش فرا می خوانند. رهبری جنبش از بالا به بدنه جامعه منتقل شده است و برای همین است که ابتدا مادر ندا و سهراب اعلام می کنند که برای مراسم چهلم به مزار خواهند رفت، سپس مردم بی رسانه، سینه به سینه خبر حضور و همراهی خود در مراسم چهلم را منتشر می کنند و در نهایت رهبران سیاسی برای همراهی با مردمی که تصمیم خود را پیش از آنها برای ادامه اعتراض گرفته اند،  وارد میدان می شوند. مصداق روشن این مدعا مراسم سوگواری شهدا بود که مردم بی هیچ بیانیه و فراخوان سیاسی برای گرامیداشت یاد شهدای خود به بهشت زهرا و مصلی آمدند. این تنها مختص پایتخت نیست. در اصفهان،شیراز، رشت، اهواز، مشهد و ارومیه نیز مردم به سوگواری شهدای خود برخاسته‌‌اند و  همزمان نیروهای امنیتی و نظامی در شهرستان ها نیز با مردم همان کردند که در تهران کرده اند.

این یک مرور مختصر بود بر واقعه هشت مرداد ۱۳۸۸ که بنا بود مردم گرد هم جمع شوند و مراسم چهلم شهدای یک انتخابات خونین را برگزار کنند اما حاکمیت همین را هم تاب نیاورد و با رفتار خود بار دیگر فاتحه جمهوریت نظام را خواند.